Γιορτάζοντας την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου η amanivoice-Chios προβάλλει το έργο της Εκκλησίας το 1940, αλλά και κατά τη διάρκεια της κατοχής από τους Γερμανούς.

Κατά την Ιταλική εισβολή το 1940 η Εκκλησία κήρυξε πανστρατιά κατά του εχθρού, όχι μόνο ηθικά αλλά και πρακτικά.

Το Πανελλήνιο Ίδρυμα Τήνου εκποίησε τα τιμαλφή από τα τάματα της Μεγαλόχαρης και ενίσχυσε οικονομικά τον αγώνα με 5 εκατ. δραχμές, ποσό που θεωρείται αρκετά υψηλό για την εποχή.

Η Αρχιεπισκοπή Αθηνών οργάνωσε 173 παραρτήματα στην πόλη με 2.500 εθελόντριες που ενίσχυαν οικονομικά τις οικογένειες των στρατευμένων. Τα παραρτήματα αυτά συγκέντρωναν χρήματα, ρουχισμό, τρόφιμα που κάλυψαν τις ανάγκες για 61.239 οικογένειες. Αντίστοιχες αποστολές υπήρχαν και για τους ενόπλους του μετώπου.

Κατά την κατοχή των Γερμανών το 1941 Αρχιεπίσκοπος Αθηνών ήταν ο Χρύσανθος, ο οποίος αρνήθηκε να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου.
Κατά την επίσκεψη του Γερμανού στρατηγού Φον Στούμε στο γραφείο του τον δέχθηκε όρθιος χωρίς να του προσφέρει κάθισμα και του διεμήνυσε ότι η εκκλησία δεν πρόκειται να συνεργασθεί με τους εισβολείς.

Η κυβέρνηση Τσολάκογλου παύει από τα καθήκοντα του τον Χρύσανθο και χρίζει Αρχιεπίσκοπο τον Δαμασκηνό. Ο Δαμασκηνός περισσότερο διπλωμάτης συνεργάσθηκε με την εξόριστη κυβέρνηση, τους Άγγλους και τις οργανώσεις εθνικής αντίστασης, ΕΔΕΣ του Ζέρβα και ΕΚΚΑ του Ψαρρού.

Ενώ ο Χρύσανθος από το σπίτι του πλέον, είχε επικοινωνία με την εξόριστη κυβέρνηση και το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής με το γνωστό «ασύρματο του Δεσπότη».

Ο μητροπολίτης Καρυστίας Παντελεήμων, ο Κοζάνης Ιωακείμ, ο Ηλείας Αντώνιος, ο Χίου Ιωακείμ, ο Σάμου Ειρηναίος, ο Χαλκίδος Γρηγοριος, ο Αττικής Ιάκωβος και πολλοί άλλοι απλοί κληρικοί εντάχθηκαν στις αντιστασιακές οργανώσεις.

Πολλοί από αυτούς σκοτώθηκαν ή εκτελέσθηκαν ή μεταφέρθηκαν αιχμάλωτοι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία, όπως ο μητροπολίτης Δημητριάδος Δαμασκηνός, ο μητροπολίτης Λήμνου Διονύσιος, ο Κυθήρων Μελέτιος.

Το 1949 η «Ακαδημία Αθηνών απένειμεν το «Χρυσούν Μεττάλλιον» εις τους εκτελεσθέντες κληρικούς που συμβάλλανε τα μάλα κατά της Γερμανικής κατοχής.

Τα μοναστήρια συνέβαλλαν καθοριστικά στην Εθνική Αντίσταση, είτε προσφέροντας καταφύγιο σε πολλούς αγωνιστές, είτε στήνοντας ασυρμάτους, είτε βοηθούσαν στη φυγάδευση αγωνιστών στην Μέση Ανατολή όταν αυτά βρίσκονταν σε νησιά ή σε παραλιακές τοποθεσίες.

Μοναστήρια όπως Κορώνας Καρδίτσας, Μεγάλου Σπηλαίου και Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων, Προυσού Ευρυτανίας και άλλων γνώρισαν την εκδικητική μανία του κατακτητή.

Κατά την διάρκεια του μεγάλου λιμού στην Αθήνα το 1941 ο Δαμασκηνός οργάνωσε την ΕΟΧΑ (Εθνικός Οργανισμός Χριστιανικής Αλληλεγγύης) με 3.000 παραρτήματα και 5.000 εθελοντές πρόσφεραν φαγητό στους λιμοκτονούντες έλληνες. Τα συσσίτια που διοργανώθηκαν από ενισχύσεις του Διεθνή Ερυθρού Σταυρού υπολόγιζαν ότι σώθηκαν πάνω από 70.000 παιδιά.

Ο Δαμασκηνός παρενέβαινε συχνά στη ματαίωση της εκτέλεσης Ελλήνων καθώς και την απειλή για διοργάνωση διαδήλωσης προκειμένου να αποτραπεί η επιστράτευση Ελλήνων και αποστολή τους στην Γερμανία.

Ενέργειες που ανάγκασαν τους Γερμανούς να το θέσουν σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Πηγή: fileleftheros1966.blogspot.gr