Μια από τις σημαντικότερες φωνές του λαϊκού και ρεμπέτικου τραγουδιού, με καταγωγή από τη Χίο, η Αννα Χρυσάφη έφυγε πλήρης ημερών σε ηλικία 92 ετών.

Προς τιμήν της Αννας Χρυσάφη καθώς και της Ζωής Φυτούση, καλλιτέχνιδες και οι δύο από τη Χίο, διοργάνωσαν πέρυσι το Μάρτιο αφιέρωμα η Παρέα Φίλων Μουσικού Θεάτρου και ο Εκπολιτιστικός και Αθλητικός Σύλλογος Φρουρίου Χίου «Ο Άγιος Γεώργιος» στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου.

Η Άννα Χρυσάφη γεννήθηκε στην Αθήνα στις 6 Δεκεμβρίου του 1921. Οι γονείς της ήταν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία.

Τις πρώτες εμφανίσεις της ως τραγουδίστρια έκανε το 1949 στην Αθηναϊκή κοσμική ταβέρνα «Rosiniol».

Το ‘49 πήρε το βάπτισμά της στη δισκογραφία με τα γνωστά ”Πεταλάκια” του Μανώλη Χιώτη, όπως αναφέρει η «Lifo». Το όνομα της μπήκε δίπλα σ’ αυτά του Τάκη Μπίνη και του Χιώτη, κάνοντας ουσιαστικά δεύτερη φωνή.

Με τον Γιώργο Μητσάκη ωστόσο αποτέλεσαν ένα από τα πρώτα δυνατά ντουέτα του μεταγενέστερου ρεμπέτικου της εποχής και η συνεργασία τους διήρκησε ως τα τέλη της δεκαετίας του 1950.

Ακολούθησαν συνεργασίες στο πάλκο και στη δισκογραφία με τον Τσιτσάνη, τον Βαμβακάρη, τον Παπαϊωάννου, τη Μπέλλου, τον Παγιουμτζή, τον Μπίνη, τον Καπλάνη.

Στη δεκαετία του 1970, ούσα σε ώριμη ηλικία, η Άννα Χρυσάφη έκανε μία καινούργια καριέρα. Δεν ”παροπλίστηκε”, όπως συνέβη με αρκετούς μουσικούς – τραγουδιστές της γενιάς της, αλλά την περίοδο της Μεταπολίτευσης μαζί με τον Στέλιο Κηρομύτη και τη ρεμπέτικη κομπανία τους βγήκαν σε περιοδεία, συνοδεύοντας τους νεότερους – τότε – Μαρίζα Κωχ και Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

Τα τελευταία χρόνια ζούσε στο Λαγονήσι και όπως ήταν φυσικό κι αναμενόμενο δεν έκανε δημόσιες εμφανίσεις. Κι αν δεν έγινε ποτέ πρώτο γυναικείο όνομα, αυτό που λέμε ‘φίρμα’, η Άννα Χρυσάφη διεκδίκησε και κέρδισε επάξια μια υψηλή θέση στην ιστορία του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού.

(Δείτε στο βίντεο το τραγούδι του Μητσάκη «Μια γυναίκα δύο άντρες» από την ταινία Ο Πύργος των Ιπποτών (1952), στην οποία πρωταγωνιστούν οι Πέτρος Κυριακός, Μίμης Φωτόπουλος, Σμάρω Στεφανίδου, Ντίνος Ηλιόπουλος, Σμαρούλα Γιούλη).