Τέσσερις τελικά ενδιαφερόμενοι, εκ των οποίων δύο πολύ μεγάλοι παίκτες, εμφανίστηκαν στον διαγωνισμό για το κοίτασμα αντιμονίου στον Κέραμο της Χίου.

Η ΤΕΡΝΑ Λευκόλιθοι, δηλαδή ο βραχίονας μεταλλευτικής δραστηριότητας της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η ΛΑΒΑ Μεταλλευτική & Λατομική (θυγατρική της τσιμεντοβιομηχανίας Ηρακλής), καθώς επίσης οι εταιρείες συμβούλων Γαία Μελετών και Geotest Χιόνης.

Είναι οι μνηστήρες που κατέθεσαν μη δεσμευτική προσφορά στην πρώτη φάση του διεθνούς διαγωνισμού που διενεργεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την καταληκτική ημερομηνία να λήγει χθες, Δευτέρα. Ακολουθεί η δεύτερη φάση, όπου θα εξειδικευθούν οι προϋποθέσεις για την κατάθεση των δεσμευτικών προσφορών.

Μετά την εξέλιξη αυτή η Ελλάδα βρίσκεται πολύ κοντά στην ανάδειξη και αξιοποίηση του ορυκτού της πλούτου. Και όχι απλά κάποιων συνηθισμένων μετάλλων, αλλά Κρίσιμων Ορυκτών Πρώτων Υλών (CRMs). Το αντιμόνιο (Sb), μια κρίσιμη πρώτη ύλη παγκόσμιας σημασίας, είναι ένα από αυτά.

Η διαδικασία αφού ελεγχθούν οι προσφορές μέσα στις επόμενες ημέρες, θα περάσει στη δεύτερη φάση που περιλαμβάνει την πρόσκληση υποβολής δεσμευτικών προσφορών για την εκμίσθωση των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευτικών ορυκτών, σε τμήμα εκτάσεως 9 τετρ. χλμ του Δημόσιου Μεταλλευτικού Χώρου της Χίου.

Μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης, θα ακολουθήσει η σύμβαση μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και του αναδόχου, διάρκειας 5 ετών για την έρευνα και μέχρι 30 ετών για την εκμετάλλευση (αν και εφόσον εντοπιστούν αξιόλογα κοιτάσματα προς αξιοποίηση).

Παράλληλα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα εξασφαλίσει τις αυστηρότερες δεσμεύσεις από πλευράς του Αναδόχου για την προστασία του περιβάλλοντος, τη δημιουργία θέσεων εργασίας από τη τοπική κοινωνία, την απόδοση στο Δήμο Χίου ποσοστού από τα πάγια και αναλογικά μισθώματα και ένα συνολικό συμβολαιοποιημένο Πρόγραμμα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης.

Η εκμετάλλευση του κοιτάσματος στη Χίο ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα, αλλά οι εξορύξεις διακόπηκαν λόγω τεχνικών δυσκολιών και χαμηλής ζήτησης.

Πώς όμως επανήλθε στο προσκήνιο και γιατί είναι τόσο σημαντικό το αντιμόνιο;

Πρόκειται για ένα ορυκτό (με σύμβολο Sb και ατομικό αριθμό 51) με ποικίλες χρήσεις, μεταξύ άλλων, στην αμυντική βιομηχανία και στις τεχνολογίες της πράσινης μετάβασης και η χώρα μας είναι μία από τις μόλις δύο χώρες της Ευρώπης (μαζί με την Ιταλία) που κατέχει κοιτάσματα αντιμονίου, πλην όμως αναξιοποίητα μέχρι σήμερα. Χρησιμοποιείται σε διάφορες εφαρμογές, ορισμένες πολύ κρίσιμες όπως για την αμυντική βιομηχανία αλλά και για τεχνολογικά προϊόντα όπως οι ημιαγωγοί (τα γνωστά τσιπάκια των ηλεκτρονικών υπολογιστών):

Βιομηχανία μετάλλων: Ως κράμα με μόλυβδο, χαλκό και άλλα μέταλλα για την παραγωγή ανθεκτικών υλικών που χρησιμοποιούνται σε μπαταρίες, ρουλεμάν και άλλα εξαρτήματα.

Πυρίμαχα υλικά: Η κύρια χρήση του σήμερα είναι ως επιβραδυντικό φλόγας σε πλαστικά, υφάσματα και ηλεκτρονικές συσκευές.

Ηλεκτρονικά και ημιαγωγοί: Χρησιμοποιείται στην κατασκευή ημιαγωγών για εξειδικευμένες ηλεκτρονικές εφαρμογές.

Φαρμακευτική και χημική βιομηχανία: Παλιότερα χρησιμοποιούνταν στην ιατρική, ενώ σήμερα αποτελεί συστατικό σε ορισμένα φαρμακευτικά προϊόντα και καλλυντικά.

Υαλοποιία: Συμβάλλει στην παραγωγή διαφανών και ανθεκτικών γυάλινων επιφανειών.

Το ενδιαφέρον για το κοίτασμα στη Χίο έχει επανέλθει λόγω και της αυξανόμενης παγκόσμιας ζήτησης για αντιμόνιο, καθώς η Κίνα και η Ρωσία ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής, κάτι που δημιουργεί γεωπολιτικούς και οικονομικούς περιορισμούς στην προμήθεια του μετάλλου.

Η αξιοποίηση του κοιτάσματος της Χίου θα μπορούσε να συμβάλει στην εγχώρια παραγωγή αντιμονίου, μειώνοντας την εξάρτηση από τις εισαγωγές. Συγκεκριμένα, η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της Ελλάδας θα ενισχύσει την προσπάθεια της χώρας μας και συνολικά της Ε.Ε., να διαφοροποιήσει τις πηγές πρώτων υλών και να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού.

Ωστόσο, υπάρχουν προκλήσεις που σχετίζονται με το κόστος εξόρυξης, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την οικονομική βιωσιμότητα της επένδυσης, ενώ είναι πολύ πιθανό η επιδιωκόμενη επένδυση στη Χίο να περάσει από τις συμπληγάδες της βιομηχανίας προσφυγών που ανθεί στην Ελλάδα.