Υπόμνημα της Επιτροπής Υπεράσπισης Αμανής για την εφαρμογή του Ν. 5281/2026 («Ενεργή Μάχη») στην περιοχή της Αμανής.

Η Αμανή Χίου αποτελεί μία από τις πλέον απομακρυσμένες, υποστελεχωμένες και περιβαλλοντικά επιβαρυμένες περιοχές της χώρας. Η μεγάλη πυρκαγιά του 2023, η γεωγραφική απομόνωση, η έλλειψη βασικών υπηρεσιών και η υψηλή επικινδυνότητα επανάληψης καταστροφικών φαινομένων καθιστούν την περιοχή περίπτωση ειδικής προτεραιότητας για την εφαρμογή του Ν. 5281/2026 (“Ενεργή Μάχη”).

Ο νόμος εισάγει κρίσιμες μεταρρυθμίσεις στην Πολιτική Προστασία, στη διαχείριση δασικών πυρκαγιών και στην κρατική αρωγή. Με βάση τις προβλέψεις του, η Αμανή δικαιούται και απαιτεί στοχευμένες παρεμβάσεις.

2. Αιτήματα βάσει συγκεκριμένων άρθρων και προβλέψεων του Ν. 5281/2026

2.1. Ενεργοποίηση Επιτροπής Επιστημονικής Αξιολόγησης Μεγάλης Πυρκαγιάς

Νομική βάση: Άρθρα νόμου περί σύστασης Επιτροπής Επιστημονικής Αξιολόγησης για μεγάλα συμβάντα.

Η πυρκαγιά της Αμανής πληροί όλα τα κριτήρια “μεγάλης πυρκαγιάς”.

Αίτημα:

• Άμεση σύγκληση της Επιτροπής και δημοσίευση πλήρους έκθεσης για αίτια, επιχειρησιακές αδυναμίες, καθυστερήσεις και προτάσεις.

2.2. Ένταξη της Αμανής στο Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών

Νομική βάση: Προβλέψεις νόμου για εκπόνηση εθνικού στρατηγικού σχεδίου πρόληψης και διαχείρισης.

Αίτημα:

• Χαρακτηρισμός της Αμανής ως Περιοχής Ειδικής Προτεραιότητας Πρόληψης.

• Εκπόνηση ειδικού σχεδίου πρόληψης με αντιπυρικές λωρίδες, καθαρισμούς, δασικές παρεμβάσεις και σημεία υδροληψίας.

• Πιλοτική εφαρμογή δράσεων πρόληψης στην περιοχή.

2.3. Δημιουργία Τοπικής Ομάδας Πολιτικής Προστασίας Αμανής

Νομική βάση: Νέο Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας.

Αίτημα:

• Επίσημη αναγνώριση τοπικής ομάδας.

• Εκπαίδευση από την Πυροσβεστική Ακαδημία.

• Παροχή βασικού εξοπλισμού και μέσων.

2.4. Πλήρης καταγραφή ζημιών και κινδύνων στην Εθνική Βάση Δεδομένων

Νομική βάση: Υποχρεωτική καταγραφή κινδύνων, απωλειών και απειλών σε εθνικό σύστημα.

Αίτημα:

• Επιτόπιες αυτοψίες στην Αμανή.

• Καταγραφή περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών απωλειών.

• Συνεχής παρακολούθηση κινδύνου και ενημέρωση της βάσης δεδομένων.

2.5. Ειδική διαδικασία Κρατικής Αρωγής για απομακρυσμένες περιοχές

Νομική βάση: Τροποποιήσεις του ν. 4797/2021 για ταχύτερη και δικαιότερη κρατική αρωγή.

Αίτημα:

• Επανεξέταση εκκρεμών ή απορριφθέντων φακέλων.

• Ειδική διαδικασία για περιοχές χωρίς υπηρεσίες σε κοντινή απόσταση.

• Ταχεία εκκαθάριση αποζημιώσεων.

2.6. Ίδρυση Πυροσβεστικού Κλιμακίου στην Αμανή

(Κεντρικό αίτημα – θεμελιωμένο στον νόμο και στην πραγματικότητα της περιοχής)

Νομική βάση:

• Προβλέψεις του Ν. 5281/2026 για ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος, αναδιάρθρωση δυνάμεων, δημιουργία νέων επιχειρησιακών δομών και ενίσχυση της ετοιμότητας σε περιοχές υψηλού κινδύνου.

• Προβλέψεις για ενιαίο σύστημα διοίκησης συμβάντων και άμεση απόκριση.

Τεκμηρίωση:

Η Αμανή είναι η μοναδική μεγάλη γεωγραφική ενότητα της Χίου χωρίς μόνιμη παρουσία του Πυροσβεστικού Σώματος, παρά:

• την εκτεταμένη καμένη έκταση,

• την απόσταση από το πλησιέστερο κλιμάκιο,

• την απουσία οδικού δικτύου που επιτρέπει γρήγορη πρόσβαση,

• τον υψηλό δείκτη κινδύνου επανάληψης πυρκαγιών,

• την ύπαρξη οικισμών που μένουν χωρίς προστασία για κρίσιμες ώρες.

Αίτημα:

1. Ίδρυση Πυροσβεστικού Κλιμακίου Αμανής με μόνιμη στελέχωση.

2. Στελέχωση με προσωπικό ειδικά εκπαιδευμένο στη δασοπυρόσβεση.

3. Διάθεση οχημάτων κατάλληλων για δύσβατο έδαφος (4×4, μικρά δασικά).

4. Δημιουργία υποδομών (κτίριο, δεξαμενές, σημεία υδροληψίας).

5. Συνεργασία με την Τοπική Ομάδα Πολιτικής Προστασίας.

Η ίδρυση κλιμακίου αποτελεί όρο ασφάλειας και ισότιμης προστασίας για τους κατοίκους.

2.7. Συμμετοχή της Αμανής στον Ετήσιο Απολογισμό Αντιπυρικής Περιόδου

Νομική βάση: Υποχρεωτική δημόσια έκθεση απολογισμού.

Αίτημα:

• Συμπερίληψη της Αμανής ως ξεχωριστής ενότητας.

• Συμμετοχή εκπροσώπων της περιοχής στη διαδικασία.

3. Συμπέρασμα

Ο Ν. 5281/2026 μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο για την προστασία και ανασυγκρότηση της Αμανής, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί πλήρως και με προτεραιότητα στις πλέον ευάλωτες περιοχές.

Η ίδρυση Πυροσβεστικού Κλιμακίου, η ενεργοποίηση των προβλεπόμενων επιτροπών, η καταγραφή ζημιών και η ένταξη της περιοχής στο στρατηγικό σχέδιο πρόληψης αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για την ασφάλεια, την ισότητα και την ανθεκτικότητα της Αμανής.