Η τουριστική ανάπτυξη της Χίου και πώς αυτή επηρεάζεται από τα έργα υποδομής που είναι σε εξέλιξη αποτέλεσε το κύριο θέμα συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε ο ο βουλευτής Χίου της Ν.Δ. Νότης Μηταράκης.

«Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας από το 2019 έως σήμερα έχει ασκήσει μία ολοκληρωμένη πολιτική για την τουριστική ανάπτυξη του νησιού. Αντιμετώπισε τη μεταναστευτική κρίση, μονιμοποίησε τον νησιωτικό ΦΠΑ, έβαλε τις βάσεις για την αναβάθμιση των πυλών εισόδου του νησιού (Αεροδρόμιο, Τελωνείο Λιμένα), έδωσε φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα, με τα μέγιστα ποσοστά επιδοτήσεων στον Αναπτυξιακό νόμο και το ΕΣΠΑ, για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων, προχώρησε σε ειδική ρύθμιση για τη διευκόλυνση της θεώρησης Visa Schengen για Τούρκους πολίτες, ενίσχυσε τον κοινωνικό τουρισμό στο νησί με δεκαήμερη παραμονή, και έδωσε ειδική χρηματοδότηση για εξειδικευμένες δράσεις τουριστικής προβολής. Όλα αυτά οδηγούν σε νέες ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα του τουρισμού στη Χίο. Ήδη βλέπουμε να κατασκευάζεται το πρώτο πεντάστερο ξενοδοχείο.

Όμως, το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι ο νέος χωροταξικός σχεδιασμός, καθώς η Χίος είναι από τους πρώτους δήμους που εντάχθηκε για την εκπόνηση νέων τοπικών πολεοδομικών σχεδίων, έργο που είναι σε εξέλιξη, αλλά και η εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την ύδρευση, που θα δώσει επαρκείς ποσότητες νερού στην κατάλληλη ποιότητα.

Ταυτόχρονα, πρέπει ο Δήμος Χίου να συνεργαστεί με τον ΕΟΤ για να αξιοποιήσουν τα €500.000 που έχουν δοθεί για αυτό το σκοπό, από τον Αύγουστο του 2022, για την τουριστική προβολή του νησιού. Εδώ εκκρεμεί να επανυποβληθεί σωστά η προγραμματική σύμβαση για έγκριση από το Ελεγκτικό Συνέδριο, όπως έχει ήδη γίνει στη Σάμο.

Επίσης, αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι μέχρι το καλοκαίρι θα παραδοθούν οι αίθουσες αναχωρήσεων του νέου κτηρίου του αεροδρομίου και εντός του 2024 θα ολοκληρωθούν και οι χώροι των αφίξεων. Το νέο κτήριο θα είναι μεγαλύτερο κατά 40% και θα μπορεί να εξυπηρετήσει επιπλέον 90.000 αφίξεις σε σχέση με αυτές του 2023 (αύξηση 70%) και χάρη στην ολοκλήρωση της επέκτασης του διαδρόμου, που εκτιμώ ότι θα υλοποιηθεί το 2026, θα έχει τη δυνατότητα να προσγειώνονται μεγαλύτερα αεροσκάφη και πτήσεις charters απευθείας από το εξωτερικό.

Η ανακατασκευή του Τελωνείου του Λιμένα Χίου, έργο χρηματοδοτούμενο από το Υπουργείο Μετανάστευσης με εγκεκριμένη χρηματοδότηση ύψους €3 εκατ. από το 2021, που μπορεί να έχει ολοκληρωθεί το 2025 θα επιτρέψει να παρέχουμε πολύ ποιοτικότερες υπηρεσίες στη βασική πύλη εισόδου πολιτών τρίτων χωρών, που σήμερα είναι το Λιμάνι, καθώς ενδεικτικά το 2023 από τους 34 χιλιάδες πολίτες τρίτων χωρών που επισκέφθηκαν στη Χίο, οι 33.500 ήρθαν από το Λιμάνι και οι υπόλοιποι -σχεδόν- 500 από το Αεροδρόμιο. Έχει αποσταλεί στο Λιμενικό Ταμείο η σχετική προγραμματική.

Με την ολοκλήρωση των έργων του αεροδρομίου και σε συνδυασμό με τη νέα Πύλη Σένγκεν, θα πρέπει να κατασκευασθούν στη Χίο περίπου 5 με 7 χιλιάδες νέες κλίνες για να αντιμετωπίσουν την αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση που θα προκύψει, δηλαδή θα πρέπει να κτιστούν 20 νέα μεγάλα ξενοδοχεία.»

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ

Από την δεκαετία του 1980, το έργο αδειοδοτήθηκε, χρηματοδοτήθηκε, συμβασιοποιήθηκε και ξεκίνησε στην 1η τετραετία Μητσοτάκη και θα τελειώσει στην δεύτερη. Την περίοδο 2010-2012 οριστικοποιήθηκε (βάσει νόμου) η προς αναγκαστική απαλλοτρίωση έκταση, όπου εν τέλει συμπεριέλαβε τα 75 από τα 140 στρέμματα. Από το 2013, το αρμόδιο υπουργείο ενημέρωσε ότι προχωράει στην τμηματική υλοποίηση του master plan, με την αρχικά σχεδιασμένη επέκταση του διαδρόμου στα 1.800 μέτρα, που θα επιτρέψει την προσγείωση διεθνών πτήσεων charter (που είναι το ζητούμενο εδώ και τόσα χρόνια), και την επέκταση και αναβάθμιση του υφιστάμενου κτηρίου κατά 40% (αντί για την κατασκευή νέου κτηρίου), που θα επιτρέψει τη χωρίς καμία πίεση στους χώρους την εξυπηρέτηση επιπλέον 90.000 νέων αφίξεων σε σχέση με τις σημερινές δυνατότητες.

Το εν λόγω σχέδιο για να αρχίσει να υλοποιείται έπρεπε να περάσουν σχεδόν 10 χρόνια και μόλις το 2020-2021 οριστικοποιήθηκαν οι μελέτες, διασφαλίστηκαν οι χρηματοδοτήσεις, προκηρύχθηκαν και συμβασιοποιήθηκαν τα έργα.

Σήμερα, πλέον το έργο της αναβάθμισης των κτηριακών εγκαταστάσεων υλοποιείται κανονικά και θα ολοκληρωθούν οι χώροι αναχωρήσεων μέχρι το καλοκαίρι και οι χώροι των αφίξεων μέχρι το τέλος του έτους. Το κτήριο μεγαλώνει κατά 40% ενώ διπλασιάζονται σχεδόν όλοι οι κρίσιμοι χώροι, όπως οι αίθουσες αναχωρήσεων, οι γραμμές ελέγχου, ενώ δημιουργούνται πλέον δύο πύλες, διακριτές -με δυνατότητα προσαρμογής ανάλογα του αριθμού των επιβατών- για πτήσεις εντός και εκτός Schengen.

Ενώ το έργο της επέκτασης του διαδρόμου έχει κολλήσει λόγω της αδυναμίας του αναδόχου να προμηθευτεί αδρανή υλικά, γεγονός που λύθηκε με την τροποποίηση της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων και πλέον αναμένουμε πριν το Πάσχα να επανεκκινήσει το έργο και να ολοκληρωθεί το 2026.

Ο συνδυασμός αυτών των δύο έργων θα επιτρέψει τον τριπλασιασμό των αφίξεων πολιτών τρίτων χωρών στο νησί, ενώ θα απαιτηθούν 5 έως 7 χιλιάδες νέες κλίνες κατά τις περιόδους αιχμής για να φιλοξενηθούν οι επιπλέον τουρίστες από τις πτήσεις charter με μέση διαμονή 5-7 ημερών.

Επίσης, να σημειωθεί ότι σε εκτέλεση πρόσφατων δικαστικών αποφάσεων, έχουν ήδη απαλλοτριωθεί επιπλέον 15 στρέμματα, δίνοντας τη δυνατότητα για μελλοντικές επεκτάσεις, ενώ είναι ήδη σε εξέλιξη διαδικασία από το Υπερταμείο για την αξιοποίηση του Αεροδρομίου.

Τέλος, είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι σχετικά με το ζήτημα των υλικών, ήδη η Περιφέρεια έχει αναγνωρίσει το πρόβλημα και προσπαθεί να βρει λύσεις.

ΤΕΛΩΝΕΙΟ ΛΙΜΕΝΑ ΧΙΟΥ

Αποτελεί τη βασική πύλη εισόδου του νησιού σήμερα. Και με την ευνοϊκή ρύθμιση περί διευκόλυνσης έκδοσης Visa Schengen για τους Τούρκους πολίτες αναμένεται οι αφίξεις να αυξηθούν περαιτέρω. Ήδη, το 2023 ξεπέρασαν τις 33.500, ενώ από το Αεροδρόμιο είχαμε λιγότερες από 500 αφίξεις.

Το έργο της ανακατασκευής του Τελωνείου έχει εγκεκριμένη χρηματοδότηση ύψους €3 εκατ. από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου από τον Δεκέμβριο του 2021. Πρόσφατα, υπέγραψε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας την έγκριση σύναψης προγραμματικής σύμβασης για την υλοποίηση του έργου και πλέον εκκρεμούν αφενός η υπογραφή του σώματος της προγραμματικής και η λήψη των σχετικών εγκρίσεων αφετέρου η ολοκλήρωση των μελετών και των αδειοδοτήσεων από το Λιμενικό Ταμείο, ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν οι σχετικές εργασίες. Το έργο έχει χρονοδιάγραμμα υλοποίησης 12 μήνες από τη συμβασιοποίησή του.

ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Η υλοποίηση του νέου Δικαστικού Μεγάρου είναι εκτός χρονοδιαγράμματος, με αποκλειστική ευθύνη του αναδόχου και όχι του Υπουργείου. Η συμβατική υλοποίηση του έργου είναι τον Σεπτέμβριο του 2024, αλλά η νέα εκτίμηση είναι η ολοκλήρωση το 2025.

Είναι απόφαση του Υπουργείου οι όποιες παρατάσεις ή νέα απόφαση έκπτωσης για δεύτερη φορά. Η οποία προφανώς θα δημιουργήσει σημαντική νέα καθυστέρηση πολλών ετών.

ΦΡΑΓΜΑ ΚΟΡΗΣ ΓΕΦΥΡΙ

Το έργο έχει ολοκληρωθεί κατασκευαστικά, ενώ συνολικά έχει υλοποιηθεί το 92% του έργου. Αναμένεται να καταστεί λειτουργικό τον Σεπτέμβριο του 2024 σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση του Υπουργείου.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δείχνει θετικό στην χρηματοδότηση επιπλέον απαιτούμενων κονδυλίων, ενώ αναμένεται η έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων 2024.

Οι απαιτούμενες επιπλέον εργασίες είναι (α) συμπληρωματικές εργασίες αξίας €245.000 σχετικά με πύργους υδροληψίας και έργα εκκενώσεων, που υλοποιούνται από τον υφιστάμενο ανάδοχο με συμπληρωματική σύμβαση, (β) ο ορισμός τεχνικού συμβούλου ύψους €150.000, ο οποίος θα χορηγήσει βεβαίωση για το κλείσιμο του φράγματος και θα παρακολουθεί τα όργανα της συμπεριφοράς του φράγματος, (γ) δαπάνες αξίας €900.000 για εγκατάσταση αναδόχου κατά τις πρώτες δύο υδροδοτικές περιόδους που θα παρακολουθεί τη συμπεριφορά του φράγματος και (δ) δαπάνες ύψους €60.000 για δίκτυα κοινής ωφέλειας, κατά την τελική ολοκλήρωση του έργου.

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ

Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει τους Δήμους με τρεις τρόπους: δημοτικά τέλη, αποζημιώσεις και έκτακτες ανάγκες, βάσει των άρθρων 195 και 196 του ν. 4662/2020. Η χρηματοδότηση της τουριστικής προβολής έγινε βάσει των έκτακτων αποζημιώσεων του άρ. 195 του ν. 4662/2020.

Συγκεκριμένα, 20 Απριλίου 2022 (https://migration.gov.gr/ypografi-mnimonioy-synergasias-metaxy-toy-ypoyrgeioy-metanasteysis-kai-asyloy-toy-ypoyrgeioy-toyrismoy-kai-ton-dimon-mytilinis-anatolikis-samoy-leroy-ko-kai-chioy) υπεγράφη Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, του Υπουργείου Τουρισμού και των 5 νησιωτικών Δήμων. 14 Ιουνίου 2022 (https://diavgeia.gov.gr/decision/view/65%CE%9C%CE%9246%CE%9C%CE%94%CE%A8%CE%9F-%CE%A8%CE%A5%CE%A0) το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου δεσμεύει το ποσό των €2 εκατ., ενώ 10 Αυγούστου 2022 (https://www.et.gr/api/DownloadFeksApi/?fek_pdf=20220204217) δημοσιεύεται η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία στο διατακτικό της, στο σημείο 9 αναφέρει το Μνημόνιο Συνεργασίας του Απριλίου του 2022, στο άρθρο 1 αναφέρει τα δημοτικά τέλη που δικαιούνται οι Δήμοι όλης της χώρας, στο άρθρο 2 αναφέρει την έκτακτη επιχορήγηση ύψους €2 εκατ. για τους πέντε δήμους και στο άρθρο 3 αναφέρει τα συνολικά ποσά που έχει λαμβάνειν ο κάθε δήμος, που φιλοξενεί δομή φιλοξενίας αιτούντων άσυλο.

Στις 14 Μαρτίου 2023 (https://gnto.gov.gr/deltia_typou/eot-programmatiki-symvasi-me-to-dimo-chiou) επισκέπτεται τη Χίο ο Γενικός Γραμματέας του ΕΟΤ Δημήτρης Φραγκάκης, όπου και παρουσιάζει την Προγραμματική Σύμβαση που θα υπογραφεί μεταξύ Δήμου Χίου και ΕΟΤ για την υλοποίηση της τουριστικής προβολής. Στις 5 Απριλίου 2023 (https://diavgeia.gov.gr/decision/view/%CE%A878%CE%A9%CE%A9%CE%97%CE%9D-%CE%9355) το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Χίου αποφασίζει ομόφωνα την έγκριση του σχεδίου της Προγραμματικής Σύμβασης με την απόφαση 211/2023, στην όποια στο άρθρο 5 αναφέρεται ότι «Το Έργο χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από τον προϋπολογισμό του Δήμου Χίου και συγκεκριμένα από τον οικείο Προϋπολογισμό Κ.Α.Ε. …. … στον οποίο έχει ήδη πιστωθεί κατά την υπογραφή της παρούσας το ποσό των πεντακοσίων χιλιάδων ευρώ (500.000,00 €), σύμφωνα με το άρθρο 3 της υπ’ αριθμ. 455189 ΚΥΑ (ΦΕΚ Β΄4217/10.8.2022) και το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, των Δήμων Μυτιλήνης, Ανατολικής Σάμου, Χίου, Κώ και Λέρου και του Υπουργείου Τουρισμού».

Παράλληλα, στην ανωτέρω απόφαση (ΑΔΑ: ΩΧΧΗΩΗΝ-5Ξ3) στα σημεία 15, 16 και 17 της σελίδας 4 αναφέρεται ρητώς και το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ Υπουργείων και Δήμων και η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση που αναφέρει την εν λόγω χρηματοδότηση, συνεπώς είναι ξεκάθαρη αναγνώριση της χρηματοδότησης από πλευράς του Δήμου Χίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το σχέδιο της εν λόγω Προγραμματικής Σύμβασης υπεβλήθη από τον Δήμο Χίου για έγκριση στο Ελεγκτικό Συνέδριο και απορρίφθηκε με συγκεκριμένη αιτιολόγηση και πλέον σήμερα, θα πρέπει ο Δήμος Χίου, σε συνεργασία με τον ΕΟΤ, να επανέλθει με νέο σχέδιο λαμβάνοντας υπόψιν τις παρατηρήσεις της απόρριψης, ώστε να εγκριθεί η Προγραμματική Σύμβαση και να ξεκινήσει η υλοποίηση της τουριστικής προβολής όπως έχει ήδη γίνει στον Δήμο Ανατολικής Σάμου.