Παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα το Σάββατο οι εργασίες της διήμερης διάσκεψης των Med5 για το μεταναστευτικό, με τη συμμετοχή των υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης των πέντε χωρών του ευρωπαϊκού νότου.

Μάλιστα, ο Νότης Μηταράκης έκανε μία ανάρτηση τονίζοντας οτι οι χώρες του Νότου αποκτούν μια ισχυρή κοινή φωνή στη διαπραγμάτευση για το Νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου.

Το αποτέλεσμα της πρώτης διάσκεψης των μεσογειακών χωρών πρώτης υποδοχής ήταν η διαμόρφωση ενιαίας στάσης και η προώθηση κοινών θέσεων και προτάσεων των χωρών της ομάδας MED 5 στη διαπραγμάτευση για το νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου.

Σύμφωνα με τον κ. Μηταράκη, το Νέο Σύμφωνο για την Μετανάστευση και το Άσυλο πρέπει να συμπεριλάβει βασικές βελτιώσεις σε σύγκριση με το ισχύον.

Στη δήλωσή του ο κ. Μηταράκης σημείωσε:

«Με ιδιαίτερη χαρά καλωσορίζω στην Αθήνα τους Υπουργούς Εσωτερικών & Μετανάστευσης της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Μάλτας και της Κύπρου. Τις χώρες του Νότου που σηκώσαμε και σηκώνουμε δυσανάλογο βάρος, της Ευρωπαϊκής μεταναστευτικής κρίσης.
Συζητήσαμε τις κοινές προκλήσεις και τις κοινές μας προτάσεις, στο πλαίσιo της διαπραγμάτευσης για το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης & Ασύλου. Απαραίτητο για να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην μετά Δουβλίνο εποχή, καθώς εμφανώς οι συνθήκες και οι ανάγκες μας έχουν μεταβληθεί.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι συζητάμε σήμερα σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, καθώς η χώρα μας, με την συμβολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει προχωρήσει στην ανάκτηση του ελέγχου, της μεταναστευτικής κρίσης.
Τα προβλήματα των χωρών πρώτης υποδοχής αναγνωρίζονται από όλα τα Κράτη – Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά αυτό τώρα, πρέπει να αποτυπωθεί στο νέο Σύμφωνο.

Το προτεινόμενο νέο σύμφωνο είναι μια αξιόλογη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι προτάσεις αυτές ωστόσο δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις ανησυχίες των μεσογειακών χωρών, αυτών δηλαδή που αποτελούν τις κύριες πύλες εισόδου μεταναστευτικών ροών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ειδικά ως προς την έλλειψη ισορροπίας μεταξύ των σαφών υποχρεώσεων που προβλέπονται για τα κράτη πρώτης υποδοχής και τον αβέβαιο μηχανισμό αλληλεγγύης που δεν εξασφαλίζει το απαραίτητο ύψος έμπρακτης και αποτελεσματικής ισοκατανομής των προσφύγων και μεταναστών. Από τη μία, οι υποχρεώσεις είναι αυστηρές και λεπτομερείς ενώ, από την άλλη πλευρά, οι διατάξεις αναφορικά με την αλληλεγγύη έχουν λιγότερο δεσμευτικό χαρακτήρα και ένα δυσκίνητο μηχανισμό εφαρμογής.

Εμείς αναλαμβάνουμε υπεύθυνα τις υποχρεώσεις μας ως χώρες πρώτης υποδοχής. Τα υπόλοιπα κράτη-μέλη πρέπει μετά να μας στηρίξουν στο θέμα της δίκαιης κατανομής των μεταναστών. Δεν μπορούν οι χώρες μας και να προστατεύουν τα σύνορα, και να σηκώνουν δυσανάλογο βάρος, ειδικά στις ακριτικές περιοχές, και να εξετάζουν τις αιτήσεις ασύλου, και να φιλοξενούν τους αιτούντες άσυλο, και να παρέχουν προστασία στους ευάλωτους, και να επιστρέφουν όσους δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας και να εντάσσουν τους αναγνωρισμένους πρόσφυγες.

Η ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων μας αποτελεί πρωταρχικό μας στόχο. Τα οποία προστατεύουμε σύμφωνα με το Διεθνές & Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.
Το νέο Σύμφωνο πρέπει να εξασφαλίσει τον αποτελεσματικό διαχωρισμό προσφύγων με παράτυπους μετανάστες και να εξασφαλίσει τις ταχείες απελάσεις όσων δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας. Εξασφαλίζοντας η Ευρωπαϊκή Ένωση, την αγαστή συνεργασία των χωρών προέλευσης και την ορθή εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας.

Ειδικά τα νησιά του Αιγαίου, βίωσαν δύσκολες καταστάσεις τα προηγούμενα χρόνια. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι το Νέο Σύμφωνο δεν θα επιτρέψει ποτέ φαινόμενα δομών όπως η Μόρια. Με έντονο υπερπληθυσμό. Αλλά αντίθετα θα προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες και ασφαλείς δομές φιλοξενίας, προς όφελος όλων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει ευγνωμοσύνη στους ακρίτες, στους νησιώτες, τα δικαιώματα των οποίων καταφανώς επηρεάστηκαν από την κρίση, αλλά δεν αναγνωρίζονται επαρκώς από όλους.

Σήμερα, σχεδιάζουμε ένα καλύτερο “αύριο” για τις χώρες μας. Ένα αύριο που θα διεκδικήσουμε μετ’ επιτάσεως στις διαπραγματεύσεις των επόμενων μηνών.
Το Νέο Σύμφωνο για την Μετανάστευση και το Άσυλο πρέπει να συμπεριλάβει βασικές βελτιώσεις σε σύγκριση με το ισχύον. Όπως αυτές περιγράφονται στο κοινό ανακοινωθέν της διάσκεψης των Αθηνών».

Κοινή ανακοίνωση MED5 με έκκληση «υπέρ μιας αναγκαίας πραγματικής ισορροπίας»

Τις σημαντικές «ανισορροπίες» στα προτεινόμενα νομοθετικά κείμενα του υπό διαπραγμάτευση ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο υπογραμμίζουν οι υπουργοί Εσωτερικών και Μετανάστευσης των πέντε χωρών του ευρωπαϊκού νότου, σε κοινή δήλωση που εξέδωσαν το Σάββατο από την Αθήνα, όπου πραγματοποίησαν τη διάσκεψη MED5.

Όπως αναφέρουν στη δήλωση, «έξι μήνες μετά την επίσημη έναρξη της διαπραγμάτευσης για το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο και σε συνέχεια μιας σειράς κοινών εγγράφων θέσεων των χωρών μας, οι κύριες ανησυχίες μας παραμένουν» και υπογραμμίζουν ότι «συνεχίζουμε να διαπιστώνουμε σημαντικές ανισορροπίες στα προτεινόμενα νομοθετικά κείμενα τα οποία απέχουν κατά πολύ από το να διέπονται από την “αρχή της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής βαρών”, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 80 της Σύμβασης Λειτουργίας της ΕΕ».

Οι πέντε χώρες επαναλαμβάνουν την έκκλησή τους «υπέρ μιας αναγκαίας πραγματικής ισορροπίας μεταξύ αλληλεγγύης και ευθύνης, καθώς στην παρούσα μορφή του το Σύμφωνο δεν παρέχει επαρκείς διαβεβαιώσεις στα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής».
Στη διάσκεψη των MED5, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα με πρωτοβουλία του ελληνικού υπουργείου Μετανάστευσης, η Ιταλία, η Ισπανία, η Κύπρος, η Μάλτα και η Ελλάδα επαναδιατύπωσαν τις κοινές θέσεις τους, οι οποίες, σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση, αφορούν μεταξύ άλλων στην αύξηση της συνεργασίας με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης (με ειδική μνεία στη διασφάλιση πλήρους εφαρμογής της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας του 2016), καθώς και στον αποφασιστικό έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ με την υποστήριξη της Frontex και με έμφαση «αντί των προτεινόμενων συνοριακών διαδικασιών, στη διαχείριση των συνόρων, μέσω της ενισχυμένης επιτήρησης και πρόληψης των παράνομων διελεύσεων».

Επίσης, διατυπώνουν την κοινή θέση τους ότι το Σύμφωνο «επικεντρώνεται κυρίως στην ευθύνη των κρατών μελών της πρώτης γραμμής που είναι ήδη εκτεθειμένα σε δυσανάλογες πιέσεις, ενώ ο μηχανισμός αλληλεγγύης παραμένει αβέβαιος όσον αφορά στην υιοθέτηση των εκτελεστικών πράξεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και εθελοντικός όσον αφορά στις μετεγκαταστάσεις». Οι πέντε χώρες χαιρετίζουν «την αναγνώριση της ιδιαιτερότητας των αποβιβάσεων μετά από επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης», ωστόσο ζητούν να υπάρξουν εγγυήσεις «ότι θα υπάρξει αποτελεσματική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη έναντι όλων των μεταναστών και αιτούντων άσυλο», με τη θέσπιση «ενός αυτόματου και υποχρεωτικού μηχανισμού μετεγκατάστασης».

Οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου εκτιμούν ότι «η ήδη δυσμενής κατάσταση των κρατών μελών της πρώτης γραμμής θα επιδεινωθεί περαιτέρω λόγω του προτεινόμενου κανονισμού διαλογής και του υποχρεωτικού χαρακτήρα των προβλεπόμενων συνοριακών διαδικασιών ασύλου και επιστροφής» και ζητούν τη θέσπιση ενός κεντρικού ευρωπαϊκού μηχανισμού επιστροφών, ο οποίος θα συντονίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα υποστηρίζεται από ευρωπαϊκούς οργανισμούς όπως η Frontex. Στο πλαίσιο μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής επιστροφών, συνεχίζουν, «η πρόταση αναδοχής επιστροφών είναι καινοτόμος και μπορεί να είναι χρήσιμη», ωστόσο, ο μηχανισμός αυτός «είναι από μόνος του ανεπαρκής για την επίτευξη γρήγορων και αποτελεσματικών επιστροφών», γι’ αυτό και προτείνουν «μια συνολική απλοποιημένη διαδικασία».

Τέλος, ζητούν κάθε μία από τις προτάσεις της Επιτροπής να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μαζί με τις άλλες, «προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ τους, στο πνεύμα ότι “δεν συμφωνείται τίποτα μέχρι να συμφωνηθούν όλα”».