Συμπληρώνονται 77 χρόνια από τον βομβαρδισμό του σουηδικού πλοίου «WIRIL», το οποίο μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στους κατοίκους της Χίου κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Φέτος, εξαιτίας των δύσκολων συνθηκών που επικρατούν λόγω της πανδημίας, η καθιερωμένη απόδοση τιμής στα θύματα του τραγικού συμβάντος θα αντικατασταθεί με την τέλεση Τρισάγιου και την κατάθεση στεφάνων στο χώρο της Αναθηματικής Μαρμάρινης Πλάκας την Κυριακή 28 Φεβρουαρίου στις 10:30 π.μ.

Παρόντες θα είναι ο εκπρόσωπος της Ιεράς Μητρόπολης Χίου, ο Δήμαρχος Χίου Σταμάτης Κάρμαντζης, ο Ταξίαρχος Αθανάσιος Σαρδέλης και ο Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε Χίου Παντελής Μπουγδάνος.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

1944. Το τελευταίο έτος της γερμανικής κατοχής. Και στη Χίο τα θύματα της πείνας πολλά, ενώ οι μαυραγορίτες δρουν ανενόχλητοι. Μοναδική ελπίδα για τους πεινασμένους Χιώτες ο Ερυθρός Σταυρός. H βοήθεια θα ερχόταν με ένα «liberty» του Λευκού Στόλου, το «Wiril» που θα παρέδιδε σιτάρι, αλεύρι, μπιζέλια, σιμιγδάλι, ρύζι, ζάχαρη, γάλα γλυκό σε κουτιά και πετρέλαιο.

Ο κατάπλους είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο 5 Φεβρουαρίου 1944 από τη Σάμο, ενώ η εκφόρτωση των αγαθών προβλεπόταν μέχρι την Τρίτη 8 του μηνός. Από την Παρασκευή, 4 Φεβρουαρίου, η Τοπική Επιτροπή του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, με πρόεδρο τον τότε μητροπολίτη Ιωακείμ Στρουμπή και μέλη τον υποπρόξενο της Σουηδίας και άλλα εκλεκτά πρόσωπα της χιακής κοινωνίας είχε σχεδιάσει το πρόγραμμα παραλαβής και διάθεσης των εφοδίων, αφού πρώτα εξασφάλισαν τη απαραίτητη άδεια από τους Γερμανούς.

Πράγματι, το απόγευμα του Σαββάτου 5 Φεβρουαρίου 1944 το «Wiril» κατέπλευσε στη Χίο. Την Κυριακή το πρωί πλεύρισε στο χώρο του Τελωνείου. Η εκφόρτωση ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 1944 στις 11:30,  και μισή ώρα νωρίτερα από το προβλεπόμενο.  Τα αμπάρια σκεπάστηκαν με το πανί του Ερυθρού Σταυρού, οι επιβλέποντες μάζεψαν τα χαρτιά τους  και δόθηκε εντολή να πάνε όλοι για φαγητό.

Σύμφωνα με το ημερολόγιο του πλοίου: «Στις 11:40 έξι αγγλικά αεροσκάφη επιτέθηκαν εναντίον του πλοίου, έριξαν εμπρηστικές και εκρηκτικές βόμβες στο λιμάνι από χαμηλό ύψος και πολυβόλησαν την προκυμαία και το σκάφος. Μια εμπρηστική βόμβα  χτύπησε το πλοίο στην πρώτη επίθεση. Έξι βαρέλια με πετρέλαιο,  τοποθετημένα στο εμπρός μέρος του καταστρώματος, από το μέρος του λιμανιού, πήραν φωτιά. Ο άνεμος που φύσαγε από την πλώρη άπλωνε τις φλόγες με μεγάλη ταχύτητα σε ολόκληρη τη γέφυρα… Τότε τα αεροπλάνα γύρισαν για δεύτερη φορά και πολυβόλησαν το πλοίο και την προκυμαία».

Ακολούθησε τρίτη επίθεση. Τα βλήματα τώρα χτύπησαν το πλακόστρωτο της προκυμαίας και εξοστρακίστηκαν, σκορπώντας τον θάνατο. Το βαπόρι φλεγόταν στο κεντρικό του τμήμα από ένα εκρηκτικό βλήμα που έπεσε σε ένα βαρέλι βενζίνης, το οποίο ήταν δίπλα στην καμινάδα του «Wiril». Υψώθηκαν τεράστιες φλόγες και καπνός κάλυψε τον ορίζοντα.  Οι φλόγες τέθηκαν υπό έλεγχο στις 16:00. Μετά την τρίτη επίθεση τα αεροπλάνα αποχώρησαν. Ο συναγερμός έληξε και άρχισε η μεταφορά νεκρών και τραυματιών στο δημόσιο νοσοκομείο του νησιού και στις ιδιωτικές κλινικές με το μοναδικό φορτηγό του Δήμου και δίτροχες  χειράμαξες.

Νεκροί και τραυματίες ανάκατα. Τραγικός απολογισμός: 18 νεκροί και 50 τραυματίες.

Το  πλοίο μετά την εγκατάλειψή του από το πλήρωμα φρουρούνταν από γερμανούς και έλληνες αξιωματικούς και ένα χιώτη νυχτοφύλακα. Αν και το σιτάρι στα αμπάρια είχε καταστραφεί από το νερό, με παρότρυνση του Δημάρχου η προσπάθεια διάσωσης του φορτίου συνεχίστηκε, αδειάζοντας αρχικά το μέρος που παρουσίαζε κλίση για να αποκτήσει το βαπόρι την απαιτούμενη ισορροπία.

Οι λιμενεργάτες γέμιζαν σακιά με βρεγμένο στάρι, τα άφηναν να στραγγίσουν, ενώ άλλοι τα μετέφεραν σε κάρα ώστε να απλωθούν σε μεγάλες αίθουσες στους στρατώνες, ώστε να στεγνώσουν. Οι εργάτες έπαιρναν αντί ημερομισθίου επτά οκάδες σιτάρι και εργάζονταν στη διάρκεια της νύκτας εξαιτίας του φόβου νέου βομβαρδισμού με τη βοήθεια μιας πρόχειρης ηλεκτρικής εγκατάστασης, που τοποθετήθηκε από το συνεργείο της Ηλεκτρικής.

Μετά τον βομβαρδισμό, το πλοίο κατάφερε να φτάσει μέχρι την Κωνσταντινούπολη την 1η  Μαΐου 1944 και να κάνει πρόχειρες επισκευές στη γέφυρα και το μηχανοστάσιο.

Στις 26 Δεκεμβρίου 1980 κατέπλευσε στο Σπλιτ και μπήκε στο διαλυτήριο…

Απόσπασμα από mixanitouxronou.gr