H πρόσκληση της Χιακής Συμπολιτείας το απόγευμα της Πέμπτης 31/3 στη ΒΙΑΛ, με την πραγματοποίηση συγκέντρωσης αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες και την παράλληλη είσοδο αντιπροσωπείας με επικεφαλής δημοτικές συμβούλους στο δημοτικό ακίνητο που έχει παράνομα μετατραπεί από κέντρο καταγραφής σε κέντρο κράτησης 1.700 ως τώρα ανθρώπων, είχε τριπλό στόχο:

• Να διαπιστώσει και να αναδείξει τις ίδιες τις συνθήκες μέσα στη ΒΙΑΛ, όπου άντρες, γυναίκες και παιδιά, ηλικιωμένοι, άνθρωποι σε αναπηρικά αμαξίδια, κρατούνται εδώ και 12 μέρες μόνο και μόνο επειδή φέρουν την προσφυγική ιδιότητα.

• Να αναδείξει για μια ακόμη φορά τον παράνομο χαρακτήρα της συνέχισης της παραχώρησης του ακινήτου του δήμου Χίου στο κράτος. Η ΒΙΑΛ, για την οποία χρεώθηκαν οι πολίτες της Χίου με 670.000 ευρώ, παραχωρήθηκε στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής για να λειτουργήσει ως κέντρο καταγραφής, όπως αναφέρεται και στη σχετική σύμβαση. Η κράτηση ανθρώπων δεν αναφέρεται πουθενά, ενώ, με βάση όλους τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς, είναι απαράδεκτη ηθικά και κοινωνικά.

• Να στείλει ένα μήνυμα αλληλεγγύης στους έγκλειστους συνανθρώπους μας, που ανταποκρίθηκαν θερμά στη συγκέντρωση συμπαράστασης που οργάνωσε η Χιακή Συμπολιτεία και στην οποία συμμετείχαν πολλοί ακόμη φορείς και άτομα. Η ενθουσιώδης και ειρηνική διαδήλωση των προσφύγων που πέρασαν την πύλη του κέντρου κράτησης και ενώθηκαν με τη δική μας συγκέντρωση αλληλεγγύης ανέδειξε, πιστεύουμε, τη σημασία να μην αφήνουμε αυτούς τους ανθρώπους μόνους, να μη σωπαίνουμε.

Οφείλουμε να επισημάνουμε κάτι ακόμα:
• Η συμφωνία που υπέγραψαν ΕΕ και Τουρκία είναι αυτή που έφερε τον εγκλεισμό τόσων ανθρώπων, κι είναι αυτή η απόφαση που προκαλεί τόση δυστυχία και προβλήματα στους ίδιους τους πρόσφυγες, αλλά και στους κατοίκους των νησιών. Η συμφωνία αυτή αντίκειται στη Συνθήκη της Γενεύης, παραβιάζει μαζικά τα δικαιώματα κυνηγημένων ανθρώπων και παράλληλα επιχειρεί να δώσει βίαιο τέλος στο υπέροχο κίνημα αλληλεγγύης.

Τι είδαμε στη ΒΙΑΛ

Το κέντρο κράτησης που έχει δημιουργηθεί στη ΒΙΑΛ με τα πολυδιαφημισμένα κοντέινερ είναι ήδη κορεσμένο, «φιλοξενώντας» πλέον των 1.700 ατόμων, όταν η δυναμικότητά του αντέχει, σύμφωνα τουλάχιστον με τους αρμόδιους, 1.095 – με ό,τι κι αν σημαίνει ο όρος όταν η πραγματικότητα αφορά την πολυήμερη κράτηση τόσων ήδη ταλαιπωρημένων ανθρώπων.

Κατά την επίσκεψη της αντιπροσωπείας, αποτελούμενη από τις δύο δημοτικές συμβούλους της Χιακής Συμπολιτείας (Ερμιόνη Φρεζούλη, Δέσποινα Τσαρδάκα), την Ιουλία Χαλλιορή και τη Βίκυ Γεωργούλη, διαπιστώσαμε μεταξύ άλλων, τόσο μιλώντας με εργαζόμενους και πρόσφυγες όσο και από την περιήγησή μας, τα εξής:

* Στη ΒΙΑΛ ζουν υπό περιορισμό εδώ και 12 μέρες άνθρωποι με αναπηρία (12 ενήλικες καταγεγραμμένοι), έγκυοι, ηλικιωμένοι και 500 περίπου μικρά παιδιά (ανάμεσά τους 80 βρέφη). Η άρον άρον μετατροπή της ΒΙΑΛ σε κέντρο κράτησης αποδιοργάνωσε εντελώς το υπάρχον σύστημα υποστήριξης των προσφύγων στο νησί, με αποτέλεσμα την αδυναμία ακόμη και να μοιραστούν βασικά είδη που είναι διαθέσιμα σε αποθήκες.

* Το φαγητό είναι λίγο και κακής ποιότητας. «Το τρώμε επειδή πεινάμε» είναι η χαρακτηριστικά επαναλαμβανόμενη μαρτυρία πολλών προσφύγων.

* Η αποχώρηση των ΜΚΟ και των αλληλέγγυων συλλογικοτήτων που δικαιολογημένα δεν θέλουν να δραστηριοποιούνται σε μια φυλακή, μετατρεπόμενοι έτσι σε υπηρέτες του απάνθρωπου συστήματος κράτησης, δεν έχει υποκατασταθεί καν από κρατικές υπηρεσίες. Οποιος πήρε απόφαση να φυλακίσει εκατοντάδες ανθρώπους, οφείλει να ανταποκριθεί στις ανάγκες τους.

* Στα κοντέινερ-οικίσκους, που μπορούν να φιλοξενήσουν σχετικά αξιοπρεπώς 9 ως 12 ανθρώπους, να διαμένουν πολύ περισσότεροι, ως και 26 (!) σε μία περίπτωση. Δεν διαθέτουν όλα κρεβάτια, οπότε οι άνθρωποι κοιμούνται σε υποτυπώδη υποστρώματα, στα ήδη κρύα κοντέινερ. Και καθώς έχει ξεπεραστεί κατά πολύ ο αριθμός εκείνων που μπορούν να μείνουν στους οικίσκους, οικογένειες κοιμούνται σε αυτοσχέδιες κατασκευές στο κτίριο της Βιάλ πάνω στο τσιμέντο.

* Στις τουαλέτες πολλές εγκαταστάσεις είναι χαλασμένες, δεν υπάρχει επαρκές ζεστό νερό πουθενά, ενώ αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες τόσων πολλών ανθρώπων. Χαρακτηριστικό είναι ότι δεν δίνεται σαπούνι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την επιδείνωση των συνθηκών υγιεινής.

* Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι στη ΒΙΑΛ αντιμετωπίζουν πάσης φύσεως ελλείψεις που δυσχεραίνουν απίστευτα το έργο τους. Από γάντια και άλλο υγειονομικό υλικό ως υπολογιστές, για την καταγραφή των αναγκών.

* Η διαδικασία των αιτημάτων ασύλου ξεκίνησε μόλις πριν από 4 ημέρες, με μόνο 100 άτομα να έχουν προλάβει να δηλώσουν ότι θέλουν να καταθέσουν αίτηση ασύλου – ένα διεθνώς αναγνωρισμένο δικαίωμα. Η έλλειψη σαφών οδηγιών και πλαισίου εντείνει ακόμη περισσότερο την ανησυχία και την αβεβαιότητα των προσφύγων.

* Υπάρχει πρόβλημα με τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και την παροχή επαρκούς, για 1.700 ανθρώπους, ποσότητας νερού από τις δεξαμενές που έχουν εγκατασταθεί.

Μάθημα αξιοπρέπειας

Η Χιακή Συμπολιτεία ευχαριστεί όλους και όλες όσοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της Πέμπτης. Η μαζική παρουσία στη συγκέντρωση έστειλε ένα πραγματικά ηχηρό μήνυμα στους «μέσα» ότι δεν είναι μόνοι αλλά και, θέλουμε να ελπίζουμε, στις αρμόδιες αρχές ότι ο εγκλεισμός εκατοντάδων ανθρώπων είναι απαράδεκτος και πρέπει άμεσα να σταματήσει. Η ειρηνική διαδήλωση των προσφύγων που ενώθηκε με τη συγκέντρωση των αλληλέγγυων ήταν για μας η πιο δυνατή στιγμή. Ανθρωποι που διαβιούν τόσες μέρες σε τόσο δύσκολες συνθήκες έδειξαν περίσσευμα κουράγιου, πάθους και ψυχραιμίας.

Η κοινωνία που στήριξε ανθρώπους σε ανάγκη τόσους πολλούς μήνες, είμαστε σίγουροι ότι θα συνεχίσει να το κάνει.