Η Υψωση του Τιμίου Σταυρού αποτελεί μία από τις μεγάλες εορτές της Χριστιανοσύνης, με την οποία τιμάται κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου η διπλή ανεύρεση του Σταυρού πάνω στον οποίο μαρτύρησε ο Ιησούς Χριστός.

Στη Χίο, από Καρδάμυλα μέχρι Πυργί και Αμανή, από βορρά μέχρι νότο οι παραδόσεις είναι ζωντανές και τα πανηγύρια τιμούνται δεόντως από τους κατοίκους ως αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής τους.

Στα Καρδάμυλα φέτος η Υψωση του Τιμίου Σταυρού γιορτάστηκε με ιδιαίτερη λαμπρότητα λόγω της παρουσίας του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου (βασική φωτο).

Στα Αφροδίσια γιορτάστηκε όπως κάθε χρόνο στο ξωκκλήσι του Τιμίου Σταυρού, με μικρότερη προσέλευση πιστών πάντως σε σχέση με πέρυσι, όπως αποτυπώνεται στα βίντεο που μας έστειλε ο Σταμάτης Γεωργούλης.

Στο Πυργί μετά τον εσπερινό στα Βρουλίδια προσφέρθηκε το παραδοσιακό φαγητό ρεβυθοπίλαφο και στη συνέχεια άρχισαν τα όργανα για να «εκδηλωθεί» το πανηγύρι.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ

Η εορτή της Παγκόσμιας Ύψωσης καθιερώθηκε ίσως από τον ίδιο τον Μέγα Κωνσταντίνο, κατά προτροπή προφανώς της μητέρας του Aγίας Ελένης, αμέσως μετά την εύρεση του Τιμίου Ξύλου στα Ιεροσόλυμα, γύρω στο 330.

Το 326, ένα χρόνο μετά την πρώτη οικουμενική Σύνοδο, η Aγία Ελένη πήγε στα Ιεροσόλυμα, να προσκυνήσει τους Aγίους τόπους και να ευχαριστήσει το Θεό για τις νίκες του γιού της και πρώτου χριστιανού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου.

Επίσης άρχισε το κτίσιμο λαμπρών ναών, όπως στο όρος των Ελαιών και στο σπήλαιο της Βηθλεέμ. Με διαταγή του Κωνσταντίνου ανέλαβε να κτίσει μεγάλο ναό στο λόφο του Γολγοθά.

Επίκεντρο ήταν ο Πανάγιος Τάφος του Κυρίου. Στο σημείο εκείνο ο αυτοκράτορας Αδριανός είχε κτίσει το 135, κατά τη δεύτερη καταστροφή της Ιερουσαλήμ, ναό της Αφροδίτης.

Στα Ιεροσόλυμα έκανε μεγάλες ανασκαφές για να βρεθούν οι τόποι της Σταύρωσης και της Ανάστασης στον λόφο του Γολγοθά και οδηγήθηκε στην εύρεση του Τιμίου Σταυρού από ένα αρωματικό φυτό που φύτρωνε στο μέρος εκείνο, τον γνωστό μας βασιλικό.

Η πιστή βασιλομήτωρ, με δάκρυα στα μάτια παρέδωσε τον Τίμιο Σταυρό στον Πατριάρχη Μακάριο, ο οποίος στις 14 Σεπτεμβρίου του έτους 335 τον ύψωσε στον Γολγοθά και τον τοποθέτησε στον ναό της Αναστάσεως, τον οποίο είχε ανεγείρει η αγία πάνω από τον Πανάγιο Τάφο και ο οποίος σώζεται ως σήμερα.

Η επανάκτηση του Τιμίου Σταυρού

Την αγία αυτή ημέρα εορτάζουμε και την δεύτερη ύψωση. Στα 613 οι Πέρσες κυρίεψαν την Παλαιστίνη, λεηλάτησαν και κατέστρεψαν τα ιερά προσκυνήματα και πήραν ως λάφυρο τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφεραν στη χώρα τους.

Λόγω των θαυμάτων που επιτελούνταν χάρη στον Τίμιο Σταυρό οι Πέρσες τον θεώρησαν μαγικό και γι’ αυτό τον φύλασσαν και τον προσκυνούσαν, χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική του φύση και ιδιότητα!

Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος μετά την νίκη του εναντίον των Περσών παρέλαβε τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφερε στην Ιερουσαλήμ. Ο Πατριάρχης Ζαχαρίας τον ύψωσε εκ νέου στο ναό της Αναστάσεως. Ήταν 14 Σεπτεμβρίου του 626.

Η Εκκλησία των Ιεροσολύμων θεώρησε ότι ο Σταυρός του Χριστού ανήκει σε όλη την χριστιανοσύνη και γι’ αυτό αποφάσισε να τεμαχίσει το Τίμιο Ξύλο και να το διανείμει σε όλη την Εκκλησία.

Έτσι διασώθηκαν μέχρι σήμερα πολλά τεμάχια, τα οποία φυλάσσονται ως τα πολυτιμότερα κειμήλια.