Ο Mάνος Κατράκης (14 Αυγούστου 1908- 2 Σεπτεμβρίου 1984) υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους ηθοποιούς του ελληνικού θεάτρου, ένας αληθινός αγωνιστής, αλύγιστος σε όλη του τη ζωή.

Τιμώντας τη μνήμη του θα θυμίσουμε διάλογό του (από το atexnos.gr) με τη μάνα του την κυρα – Ειρήνη, ως δείγμα του χαρακτήρα και των δυο. Σε μια συνάντησή τους στην εξορία, ο Κατράκης δοκίμασε την ψυχική αντοχή της μάνας του:

–«Τι είναι Μανόλη;»
-«Θες να ‘ρθω στο σπίτι, μάνα;»
-«Πώς θα ‘ρθεις;»
-«Ε… θα υπογράψω και θα ‘ρθω»
– «Ιντα να υπογράψεις;»
-«Δήλωση»
-«Ιντα δήλωση;»
-«Οτι δεν είμαι αυτό που είμαι…»
-«Και δεν είσαι;»
-«Είμαι»
-«Μην υπογράψεις, κερατά, μην υπογράψεις…».

Στο παρακάτω το στιγμιότυπο, το πιο αντιπροσωπευτικό του Μάνου, τραγουδά σε ένα καφενείο στον τόπο του Ερωτόκριτο. Δεν ήταν προσχεδιασμένο. Ο,τι εξελίχτηκε στο καφενείο ήταν αυθόρμητο.

Ο Μάνος Κατράκης γεννήθηκε στο Καστέλι Κισσάμου και ήταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά της οικογένειας Κατράκη.

Το 1917 η οικογένεια μετακομίζει στην Αθήνα.
Το 1932 ξεκινά να παίζει στον θίασο του «Εθνικού Θεάτρου» δίπλα σε σημαντικούς ηθοποιούς.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου θα πολεμήσει στο μέτωπο της Αλβανίας και θα ενταχθεί στους κόλπους του ΕΑΜ.

Το 1943 ανέλαβε Πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και από τη θέση αυτή συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην ίδρυση του Κρατικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης όπου και έπαιξε μέχρι το 1946, οπότε επέστρεψε στο Εθνικό. Εκδιώχθηκε, όμως, ένα χρόνο αργότερα, λόγω των αριστερών πεποιθήσεών του. Αρνούμενος να υπογράψει «δήλωση μετανοίας», εξορίστηκε στην Ικαρία, στη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη.

Επέστρεψε στην Αθήνα το 1952, διοργανώνοντας «ποιητικές απογευματινές» στο θέατρο Μουσούρη. Ξανανέβηκε στη σκηνή με το θίασο της Κατερίνας Ανδρεάδη, λίγο αργότερα με τον θίασο του Αδαμάντιου Λεμού και αμέσως μετά με τον «Θυμελικό Θίασο» του Λίνου Καρζή («Προμηθεύς Δεσμώτης»). Στη συνέχεια και μέχρι το 1955 εμφανίστηκε με την Κυβέλη και αμέσως μετά συγκρότησε δικό του θίασο με την Ασπασία Παπαθανασίου («Ευγενία Γκραντέ», Βαθιές είναι οι ρίζες Το κορίτσι με το κορδελάκι, κ.ά).

Το 1954 θα γνωρίσει, μετά από μία θεατρική πρεμιέρα, την τρίτη σύζυγό του, την Λίντα Αλμα. Το 1955 ίδρυσε το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» και εγκαταστάθηκε στον υπαίθριο χώρο του Πεδίου του Αρεως, τον οποίο εγκαινίασε με τον «Αγαπητικό της Βοσκοπούλας».

Το 1972 θα επιστρέψει στο «Εθνικό Θέατρο», όπου θα πρωταγωνιστήσει στον «Οθέλλο» και τον «Δον Κιχώτη».

Σημαντικές και αξιόλογες είναι και οι ερμηνείες του στον κινηματογράφο σε ταινίες όπως τις «Μαρίνο Κοντάρα» του Γιώργου Τζαβέλλα (1948), «Συνοικία το Ονειρο» (1961), «Ηλέκτρα» (1962) κλπ.

Αφησε την τελευταία του πνοή χτυπημένος από καρκίνο των πνευμόνων στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984. Είχε μόλις ολοκληρώσει τα γυρίσματα της ταινίας «Ταξίδι στα Κύθηρα» του Θεόδωρου Αγγελόπουλου.