Τους τελευταίους τρεις μήνες η Χίος και τα άλλα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου δέχονται ογκούμενο κύμα μεταναστών που έρχονται παράνομα περνώντας από την Τουρκία με φουσκωτές λέμβους ή άλλου είδους πλοία.

Τα επίσημα στοιχεία είναι απολύτως ενδεικτικά: ενώ το 2012 οι διωκτικές αρχές είχαν συλλάβει στο Ανατολικό Αιγαίο 3.345 άτομα, το 2013 ο αριθμός ανήλθε στους 10.508, ενώ ως το τέλος Αυγούστου είχαν συλληφθεί 17.639 άτομα, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για πάνω από 31.000 συλλήψεις ως το τέλος της χρονιάς. Τον Αύγουστο του 2012 συνελήφθησαν 379 άτομα, του 2013, 926 και τον περασμένο Αύγουστο συνελήφθησαν 6.297 άτομα.

«Δεν είναι ζήτημα που ελέγχει η Χίος, δεν είναι ζήτημα που ελέγχει καν η Ελλάδα. Είναι ζήτημα των γενικότερων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, μέρος των οποίων είναι η Ε.Ε. στην οποία ανήκουμε και σε αυτό το ζήτημα πρέπει να ρίξει ειδικό βάρος η Ένωση. Δεν μπορεί η Ελλάδα ή κάποιο νησί του Αιγαίου να έχει τη δική του άσκηση πολιτικής, ακόμα και προνοιακής, σε αυτό το ζήτημα», υπογραμμίζει ο νέος δήμαρχος Χίου Μανώλης Βουρνούς.

«Σε λίγο που θα χαλάσει ο καιρός θα είναι ολοένα και πιο δύσκολο, δυστυχώς οι άνθρωποι ζουν σε συνθήκες όχι καλές, ωστόσο οι υπηρεσίες του δήμου προσπαθούν καθημερινά να βοηθήσουν» επισημαίνει.

ΔΕΝ ΠΡΟΛΑΒΑΙΝΕΙ ΤΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ

Τα σκάφη του Λιμενικού περιπολούν τα θαλάσσια σύνορα, ωστόσο αδυνατούν «να αναχαιτίσουν» τον εκρηκτικά αυξανόμενο αριθμό μεταναστών που προέρχονται κυρίως από την εμπόλεμη Συρία.

Στελέχη του Λ.Σ. μιλώντας στην «Κ» τονίζουν ότι οι Τούρκοι συνάδελφοί τους συνήθως «δεν αγχώνονται ιδιαίτερα να μαζέψουν τα δουλεμπορικά καΐκια όταν πρέπει να το κάνουν».

Φτάνοντας στο λιμεναρχείο της Χίου, αφού έχουν συλληφθεί στη θάλασσα ή στη στεριά, οι μετανάστες περνούν διαδικασία καταγραφής, λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων και μέτρησης ύψους. Υποβάλλεται δικογραφία στην αρμόδια Εισαγγελία για παράνομη είσοδο στην Ελλάδα, και παραδίδονται στην αστυνομία, αρμόδια για τη διαχείριση των μεταναστών.

Στη συνέχεια, κάποιοι από αυτούς μεταφέρονται στο κέντρο κράτησης στο Μερσινίδι, με χωρητικότητα μόλις 130 ατόμων, έως ότου διευκρινισθεί αν πρόκειται για πρόσφυγες που χρήζουν διεθνούς προστασίας ή για οικονομικούς μετανάστες, οπότε και ενεργοποιείται η διαδικασία της απέλασης.

Το τελευταίο διάστημα όμως οι υπηρεσίες έχουν κυριολεκτικά φθάσει «στο αδιαχώρητο». Η αστυνομία καθυστερούσε να παραλάβει τους μετανάστες καθώς δεν είχε επαρκείς χώρους για την κράτησή τους, με αποτέλεσμα να παραμένουν στη δικαιοδοσία του Λιμενικού για μερικές ημέρες.

Όπως λέει στην «Κ» ο λιμενάρχης Χίου Γιάννης Αργυράκης, πέρυσι –όταν δεν υπήρχε κονδύλιο για τη σίτιση των μεταναστών– λιμενικοί έβαζαν χρήματα ακόμα και από την τσέπη τους για να τους πάρουν τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης…

Σύμφωνα με τον υπουργό Ναυτιλίας Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, ο οποίος μίλησε στην «Κ», το Λιμενικό προσπαθεί να εκμεταλλευθεί «κάθε ευρώ στο έπακρο» από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων και μέχρι στιγμής έχει καταφέρει «το μεγαλύτερο εξοπλιστικό πρόγραμμα που έχει γίνει στο Λ.Σ. από την εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων».

Όμως η ξένη βοήθεια μέσω της Frontex που απέδωσε τα προηγούμενα χρόνια, αυτή τη στιγμή βαίνει μειούμενη. «Η απευθείας χρηματοδότηση έχει μειωθεί κατά 75% σε σχέση με τέσσερα χρόνια πριν», σημειώνει ο υπουργός. «Η παρουσία ξένων δυνάμεων στη χώρα που βοηθούν – πληρώματα, σκάφη – είναι πολύ μικρή σε σχέση με το τι έχουμε ανάγκη», λέει ζητώντας να αυξηθεί το λειτουργικό κόστος της ευρωπαϊκής επιχείρησης, αλλά και να σταματήσουν οι διαρκείς μομφές για απάνθρωπη συμπεριφορά του Λιμενικού, που όπως σημειώνει, είναι «υποστελεχωμένο και υποχρηματοδοτούμενο».

«Έχουμε κάνει δεκάδες χιλιάδες διασώσεις, και είναι ελάχιστες –όσο τραγικές και αν είναι – οι απώλειες τις οποίες έχουμε».

ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Δίπλα στο λιμεναρχείο του νησιού πάντως ο χώρος είναι ακατάλληλος. Στα τρία λυόμενα σπιτάκια έχουν προστεθεί τέντες του Στρατού για να προστατεύουν τους μετανάστες από τον ήλιο. Η εικόνα εκεί, τις προηγούμενες εβδομάδες, εκτός από την ημέρα επίσκεψης του υπουργού Δημόσιας Τάξης Βασίλη Κικίλια στο νησί, κάθε άλλο παρά καλή ήταν, καθώς δεν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές για τη φιλοξενία αυτών των ανθρώπων.

«Εκεί που κοιμούνται οι σκύλοι κοιμούνται και οι άνθρωποι», λέει ο 28χρονος Γιώργος Ατσάλης, που έχει την επιχείρησή του ακριβώς δίπλα στο λιμεναρχείο. Καθημερινά βλέπει τους μετανάστες να παλεύουν για την προσωπική τους υγιεινή με ένα λάστιχο.

«Το πρώτο που βλέπει ένας τουρίστας είναι σκουπίδια, το νερό που είναι στεριασμένο έξω που μυρίζει άσχημα. Φοβόμαστε μην αρρωστήσουμε. Δεν φταίνε φυσικά αυτοί οι άνθρωποι», λέει. Ο ίδιος επιρρίπτει ευθύνες στον δήμο για την έλλειψη καθαριότητας.

Από την πλευρά του ο δήμος δηλώνει ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί ένα τόσο οξύ πρόβλημα. Τους τελευταίους μήνες έχει παραχωρήσει προσωρινά στο Λιμενικό ακόμα έναν χώρο στο κέντρο της πόλης, που είχε φτιαχτεί για αίθουσα δημοτικού συμβουλίου, αλλά που επίσης στερείται υποδομών. Δεν έχει μπάνιο, κρεβάτια και δεν χωράει τον αριθμό των ανθρώπων που καλείται να εξυπηρετήσει.

ΟΙ ΧΙΩΤΕΣ ΕΧΟΥΝ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΘΕΙ

«Η Χίος έχει ευαισθητοποιημένο πληθυσμό που γνωρίζει τα προβλήματα», λέει στην «Κ» ο γιατρός Νικ. Παντελάρος, που για λογαριασμό της οργάνωσης «Γιατροί του Κόσμου» βοηθάει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων πρωτοβάθμιας υγείας των μεταναστών. Κι άλλες οργανώσεις συγκεντρώνουν είδη πρώτης ανάγκης για τους μετανάστες, ενώ επιχειρηματίες βοηθούν στην επισκευή των σκαφών του Λιμενικού.

«Η τοπική κοινωνία ανταποκρίνεται. Όταν κάναμε πρόσφατα κάλεσμα για να συγκεντρώσουμε τρόφιμα και άλλα είδη, η ανταπόκριση ήταν πολύ μεγάλη», μας λέει η δικηγόρος Νατάσα Στραχίνη από την εθελοντική ομάδα «Λάθρα» που δραστηριοποιείται στη Χίο.

Πηγή: «Καθημερινή»