«Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη
περπατώντας η Δόξα μονάχη
μελετά τα λαμπρά παλληκάρια
και στην κόμη στεφάνι φορεί
γινωμένο από λίγα χορτάρια
πούχαν μείνει στην έρημη γη».
Διονύσιος Σολωμός

Αρχίζουν σήμερα Πέμπτη 19 Ιουνίου στα Ψαρά οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τα 190 χρόνια από το Ολοκαύτωμα του μαρτυρικού νησιού (1824).

Στην Πλατεία Ηρώων θα δοθεί σήμερα συναυλία των Μ. Παυλιδάκη, Γ. Φαραντάκη, Στ. Συριώδη, Β. Μονιώδη και Γ. Περδικάρη

Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις συνεχίζονται την Παρασκευή με την παρουσίαση θεατρικών παραστάσεων από τη θεατρική ομάδα του Μορφωτικού Εξωραϊστικού Συλλόγου των Ψαρών που φέρει το όνομα του μπουρλοτιέρη Κωνσταντίνου Κανάρη.

Το απόγευμα του Σαββάτου στον πανηγυρικό εσπερινό στα εκκλησάκια της Μαύρης Ράχης θα χοροστατήσει ο Μητροπολίτης Χίου, Ψαρών και Οινουσσών κ. Μάρκος, ενώ θα ακολουθήσει τρισάγιο στο Μνημείο των Πεσόντων στη Μαύρη Ράχη.

Η βραδιά θα κλείσει με λαμπαδηδρομία και αναπαράσταση της ανατίναξης της πυριτιδαποθήκης στη Μαύρη Ράχη.

Η Δοξολογία την Κυριακή 22 Ιουνίου θα γίνει στον Ιερό Ναό Μεταμόρφωσης του Σωτήρος (αφού ακόμα δεν έχουν γίνει οι εργασίες στον ιστορικό ναό του Αγίου Νικολάου που προσευχήθηκε ο Κανάρης πριν την αποστολή για την ανατίναξη της ναυαρχίδας του οθωμανικού στόλου στο λιμάνι της Χίου) χοροστατούντος του Σεβασμιοτάτου, ενώ η εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας θα γίνει από τον πολιτικό επιστήμονα και συγγραφέα Κωνσταντίνο Χολέβα.

Τροποποίηση δρομολογίου  PSARA GLORY.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ

Τα Ψαρά ήταν από τα πρώτα νησιά που ξεσηκώθηκαν ενάντια στον Τούρκικο ζυγό, στις 10 Απριλίου 1821 και το Πάσχα ανύψωσαν την επαναστατική τους σημαία (λευκή με κόκκινο). Ομως στις 21 Ιουνίου 1824, αιγυπτιακές δυνάμεις με αρχηγό τον Ιμπραήμ κατέλαβαν το νησί με 140 καράβια και 14.000 γενίτσαρους.

Περισσότεροι από 15.000 κάτοικοι σφαγιάστηκαν και πολλά κορίτσια κατέληξαν δούλες σε σκλαβοπάζαρα ενώ λίγοι κατόρθωσαν να εγκαταλείψουν το νησί.

Η τραγικότερη ιστορική στιγμή των Ψαρών ήταν το ολοκαύτωμα της Μαύρης Ράχης στις 22 Ιουνίου 1824, όταν η πόλη των Ψαρών έπεσε στα χέρια των Τούρκων. Όσοι από τους αμάχους πρόλαβαν έφυγαν με τα πλοία. Οι υπόλοιποι σκοτώθηκαν ή πνίγηκαν.

Πεντακόσιοι περίπου Ψαριανοί (κατ’ άλλους 150) έτρεξαν στο Παλιόκαστρο (Μαύρη Ράχη) και κλείστηκαν στο μικρό φρούριο αποφασισμένοι να μην παραδοθούν αλλά να πέσουν πολεμώντας.

Οι γενναίοι αυτοί υπερασπιστές του φρουρίου, με επικεφαλής τον Αντώνη Βρατσάνο, γιο του προέδρου της Βουλής των Ψαρών, αφού πολέμησαν, έδωσαν και την τελευταία τους πνοή και έγιναν ολοκαύτωμα για την απελευθέρωση της πατρίδας ανατινάσσοντας την πυριτιδαποθήκη.

H «Mαύρη Pάχη», που απαθανάτισε ο Σολωμός, υψώθηκε στη συνείδηση των ανθρώπων σαν σύμβολο θυσίας και ολοκληρωτικής προσφοράς στην υπόθεση της Ελευθερίας, όπως την είδε «επί το μέγα ερείπιον» ο Ανδρέας Κάλβος.

Όσοι Ψαριανοί σώθηκαν από την καταστροφή κατέφυγαν στη Mονεμβασιά και με την απελευθέρωση στην Ερέτρια της Εύβοιας, που μετονομάστηκε σε «Νέα Ψαρά», σε αντιδιαστολή προς τα «Παλαιά Ψαρά» του νησιού.