Ενα πολύ ενδιαφέρον άρθρο για τον περιπατητικό τουρισμό και για τις κινήσεις που γίνονται προς την κατεύθυνση αυτή δημοσιεύει η εφημερίδα «Καθημερινή».

Αναφέρεται στο πρόγραμμα της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού με τις ιδιαιτερότητές του για κάθε περιοχή της χώρας που ήδη έχει ενταχθεί σε αυτό.

Επειδή και στη Χίο και ιδιαίτερα στην Αμανή βρίσκεται σε εξέλιξη μία τέτοια σοβαρή προσπάθεια (σε αρχικό στάδιο αλλά με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης), δημοσιεύουμε το κείμενο ως ενισχυτικό αυτών των προσπαθειών, στοχεύοντας κυρίως στη γνώση και κατόπιν στο ενδιαφέρον της όποιας δημοτικής αρχής επιλέξουν οι πολίτες.

«Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού καταγράφει διαδρομές με ιστορία και μοναδικό περιβάλλον, με στόχο την ανάπτυξη του περιπατητικού τουρισμού.

Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί τα μονοπάτια σε Μαραθώνα, Σίφνο, Σίκινο και Πάτμο, έχουν ξεκινήσει οι εργασίες στις Μικρές Κυκλάδες, στη Σαντορίνη, την Αίγινα, την Ορεινή Κορινθία και την Επίδαυρο, ενώ έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να ενταχθούν τοπικοί φορείς από τη Θεσσαλία, την Ηλεία, τον Πόρο, την Ύδρα και άλλα νησιά του Αιγαίου.

Το πρόγραμμα, που στοχεύει στο να αναπτύξει τον περιπατητικό τουρισμό και στην Ελλάδα (όπου οι συνθήκες είναι ιδανικές), ξεκίνησε από μια απλή διαπίστωση: «Μου αρέσει να περπατάω», εξηγεί η κ. Λυδία Καρρά, συνιδρύτρια της ΕΛΛΕΤ και εμπνεύστρια του προγράμματος.

«Εχω διαπιστώσει ότι τα μονοπάτια που διαμόρφωσαν με κόπο οι πρόγονοί μας έχουν εγκαταλειφθεί γιατί εμείς οι Έλληνες σταματήσαμε να περπατάμε. Και όμως, αποτελούν πολύτιμη κληρονομιά του τόπου μας: σαν αρτηρίες διατρέχουν τη χώρα ενώνοντας ιστορικούς τόπους και φυσικά τοπία σπάνιου ενδιαφέροντος. Στόχος μας να καταγράψουμε το πολύτιμο απόθεμα που εξακολουθεί να υπάρχει και να προβάλουμε διαδρομές με ιστορικά μνημεία, ιδιαίτερη φύση, ανθρώπινη δημιουργία και τοπικά προϊόντα».

Εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας

Ενα τέτοιο πρόγραμμα είναι αποτελεσματικό σε βάθος χρόνου μόνο αν «βάλει στο παιχνίδι» και την τοπική κοινωνία. Ετσι, για να ενταχθεί μια περιοχή, ο τοπικός δήμος, μαζί με την αίτηση καταθέτει και τη διαβεβαίωση ότι θα συντηρεί τα μονοπάτια.

Στη συνέχεια, ειδικοί της ΕΛΛΕΤ επισκέπτονται τον τόπο, συνομιλούν με τους ντόπιους (όπως μας είπαν, οι ιστορίες που διηγούνται παλιοί βοσκοί είναι μαγευτικές) και καταγράφουν 6-10 μονοπάτια. Ο αριθμός δεν είναι τυχαίος – στοχεύει στη διαμόρφωση μιας πλήρους πρότασης-μαγνήτη για διαμονή κάποιων ημερών στην περιοχή. Στη συνέχεια, σηματοδοτούνται οι διαδρομές με ανακυκλώσιμα υλικά (π.χ. ξύλινες ταμπέλες), που παρέχουν τις βασικές πληροφορίες.

Αυτά είναι απαραίτητα για κάποιον που περπατά. Γιατί έτσι είναι εξασφαλισμένο ότι δε θα χαθείς, ξέρεις τι θα δεις, και το βασικότερο έχεις τη σιγουριά ότι το μονοπάτι υπάρχει και είναι προσβάσιμο.

Στη διαχείριση εμπλέκονται και τοπικοί πολιτιστικοί φορείς, παραγωγοί προϊόντων αλλά και σχολεία – οι μαθητές υιοθετούν από ένα μονοπάτι και δεσμεύονται να το ελέγχουν διασχίζοντάς το δύο φορές το χρόνο.

Ένα μεγάλο κομμάτι της δουλειάς αφορά στην προβολή του προγράμματος στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μάλιστα ήδη έχει γίνει μια μεγάλη έκθεση στα γραφεία της UNESCO στο Παρίσι με τίτλο: «Marathon:Cultural Landscape», ενώ οργανώνεται κοινή δράση με το Μουσείο του Λούβρου, τους Φίλους του Λούβρου και το Ελληνικό πολιτιστικό Κέντρο στο Παρίσι για τα Μονοπάτια Πολιτισμού στη Σαμοθράκη, με την ευκαιρία αποκοτάστασης του αγάλματος της Νίκης της Σαμοθράκης.

Όπως τονίζει η κ. Καρρά, όπου έχουν δημιουργηθεί τα μονοπάτια πολιτισμού έχουν ενθουσιάσει.

«Ολοι κερδίζουν. Κατ’ αρχάς έχει διευρυνθεί η τουριστική περίοδος, προσφέροντας δουλειά σε εστιατόρια, ξενοδοχεία κλπ. Επίσης, το εργατικό δυναμικό που χρησιμοποιούμε είναι ντόπιοι. Τέλος, βοηθάμε να καταπολεμηθεί η παιδική παχυσαρκία, που είναι αυξημένη-δυστυχώς- στα νησιά μας».

Στο ξεκίνημά του, το πρόγραμμα βρήκε στήριξη από το ίδρυμα Α.Γ Λεβέντη, από ιδιώτες της Διασποράς, όπως ο Φωκίων Ποταμιάνος, αλλά και πολλούς μικρότερους δωρητές κατά τόπους.

Ως επιστέγασμα της προσπάθειας, η ΕΛΛΕΤ σε συνεργασία με τον ΣΚΑΙ, που είναι χορηγός επικοινωνίας, προτείνει την καθιέρωση της Πρωτομαγιάς ως Ημέρας Μονοπατιών. «Προτείνουμε», λέει η κ. Καρρά, «εκείνη τη μέρα πριν από το ταβερνάκι ή το πικνίκ να επιλέξει ο καθένας μας ένα μονοπάτι για να περπατήσει. Να το χαρεί μαζί με τα παιδιά και τους φίλους του και να τιμήσουμε έτσι τους προγόνους μας που το δημιούργησαν».

(Η φωτογραφία είναι από πρόσφατη περιήγηση με επικεφαλής τον κ. Γ. Χαλάτση).