Η πλέον παγκοσμιοποιημένη φιγούρα των γιορτών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι ο συμπαθητικός στρουμπουλός γεράκος με την κόκκινη στολή, τη λευκή γενειάδα, πάντα χαμογελαστός, με το σάκο του γεμάτο δώρα.

Ο δυτικός κόσμος γνωρίζει έναν Αγιο Βασίλη, η εικόνα του οποίου είναι ο συνασπισμός μύθων και παραδόσεων ολόκληρης της Ευρώπης. Ο συμπαθής γενειοφόρος κύριος με το έλκηθρο προέρχεται από τον Αγιο Νικόλαο.
Για τους καθολικούς, ο Αγιος Νικόλαος είναι ο Santa Claus. Ή, διαφορετικά, Sinterklaas στα ολλανδικά.

Στην ευρωπαϊκή Δύση, το πρόσωπο του φορέα δώρων έχει ταυτιστεί με την ιστορία του Αγίου Νικολάου, αρχιεπισκόπου Μύρων, που φημιζόταν για τη γενναιοδωρία του.

Τα δικά του έργα ενέπνευσαν μετά τον Μεσαίωνα τη δημιουργία της μυθικής μορφής του Sinterklaas, που τιμάται στην Ολλανδία, στο Βέλγιο και στη Γερμανία.

Το 12ο αιώνα γίνεται ο συγκερασμός του Αγίου με την πληθωρική σκανδιναβική θεότητα Οντίν, που διέθετε πλούσια γενειάδα και πετούσε καβάλα σε οκτάποδο άλογο.

Είναι ακριβώς ο ίδιος ο «Father Christmas», ο Πατέρας των Χριστουγέννων για τους Aγγλους, ο «Περ Νοέλ» των Γάλλων, ο «Σίντερ-Κλάας» των Ολλανδών, ο «Βάιναχτσμαν» των Γερμανών, ο «Λαμ-Κουνγκ-Κουνγκ» (ο Καλός γερο-πατέρας) των Κινέζων, ο «Χοτέισο» των Ιαπώνων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΤΗΣ COCA-COLA

Η εικόνα του Santa Claus με την κόκκινη στολή και τη λευκή γενειάδα είναι κατασκευή της Coca-Cola. Τον έφτιαξε έτσι για τη διαφήμιση του δημοφιλούς ποτού το 1931.

Ενώ, λοιπόν η Coca-Cola χρησιμοποιεί την εικόνα του Santa Claus για να αυξήσει την κατανάλωσή της κατά τη χειμερινή περίοδο, διαπιστώνεται ότι και ο Santa Claus διαδόθηκε χάρη στην Coca-Cola.

Τα Χριστούγεννα μάλιστα, κυρίως στις παιδικές και εφηβικές ηλικίες, έγιναν άρρηκτα συνδεδεμένα, όχι με την εικόνα του Χριστού αλλά μ’ αυτή του Santa Claus της Coca-Cola.

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ SANTA CLAUS KAI O TOΥΡΙΣΜΟΣ

To χωριό Κορβατουντούρι στην πόλη Ροβανιέμι της Φινλανδίας θεωρείται πατρίδα του Αϊ-Βασίλη μόλις από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Καθώς οι θρύλοι γύρω από το πρόσωπο του Santa Claus πλήθαιναν, όλοι ήθελαν να μάθουν πού μένει. Κι επειδή γκρι τάρανδοι ήταν δύσκολο να υπάρξουν στον Βόρειο Πόλο, οι εφημερίδες το 1927 «αποκάλυψαν» ότι ο Αϊ-Βασίλης μένει στη φινλανδική Λαπωνία στο Κορβατουντούρι.

Οι εφημερίδες αναπαρήγαγαν το μύθο και το Κορβατουντούρι άρχισε να αξιοποιείται τουριστικά μόλις στις αρχές του 1980.

Καθώς οι υπόλοιπες τουριστικές περιοχές της Φινλανδίας δεν έφερναν αρκετά έσοδα, η φινλανδική κυβέρνηση αποφάσισε να προωθήσει τον Αγιο Βασίλη. Χωρίς την ύπαρξη του, η Λαπωνία δε θα είχε καμιά διαφορά με τις υπόλοιπες περιοχές του αρκτικού κύκλου. Με τη δημιουργία του όμως η Λαπωνία απόκτησε ιδιαίτερη τουριστική και οικονομική αξία.

Ο ΔΙΚΟΣ ΜΑΣ ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Ο Αϊ-Βασίλης των Ελλήνων απέχει πολύ από τον χοντρούλη και εύθυμο Santa Claus της Βόρειας Ευρώπης.

Η παράδοση και οι γραπτές μαρτυρίες τον παρουσιάζουν αδύνατο, μελαχρινό, με μαύρα γένια και γελαστό πάντα. Τα δώρα του ήταν περισσότερο συμβολικά: Η ιερατική ευλογία του και η καλή τύχη.

Ο Μέγας Βασίλειος ήταν ένας βαθιά μορφωμένος και εξαιρετικά δραστήριος άνθρωπος. Γεννήθηκε το 330 στη Νεοκαισάρεια του Πόντου και από παιδί ακόμα έτυχε βαθιάς, χριστιανικής μόρφωσης.

Συμπλήρωσε τις σπουδές του στην Καισάρεια, στην Κωνσταντινούπολη και αργότερα στην περίφημη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών, όπου γνωρίστηκε και συνδέθηκε με στενή και ειλικρινή φιλία με τον Γρηγόριο, που αργότερα έγινε επίσκοπος στη Ναζιανζό.

Το 370 διαδέχθηκε στον επισκοπικό θρόνο τον Μητροπολίτη Καισαρείας Ευσέβιο. Χαρακτηριστικό ήταν το θάρρος και η τόλμη του απέναντι στον αρειανό αυτοκράτορα Ουάλη.

Αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων της Εκκλησίας και στη φροντίδα του ποιμνίου του.

Ο Μέγας Βασίλειος πέθανε την 1η Ιανουαρίου του 379 σε ηλικία μόλις 49 χρονών και πάμφτωχος. Άφησε όμως πίσω του ένα πλούσιο έργο.

Εκτός από τα αμέτρητα συγγράμματά του και τη μάχη του εναντίον του αρειανισμού, έγινε γνωστός κυρίως για τη φιλανθρωπία του. Μερίμνησε να χτιστούν νοσοκομεία, φτωχοκομεία, ορφανοτροφεία και γηροκομεία, και φρόντιζε πάντα όσους είχαν την ανάγκη του.

ΟΙ ΕΥΧΕΤΗΡΙΕΣ ΚΑΡΤΕΣ ΤΟΥ ’50-’60

Στα ελληνικά δεδομένα η μετατροπή της μορφής του Αγίου Βασιλείου στον Βορειοευρωπαίο και Βορειοαμερικανό Santa Claus φαίνεται πως πέρασε στην ελληνική κοινωνία, στην αστική κυρίως τάξη, στη δεκαετία 1950-1960 από τους «συγγενείς» μετανάστες, που με τις ευχετήριες κάρτες τους εισήγαγαν και στην Ελλάδα τη νέα μορφή του Αϊ-Βασίλη.

Είτε σαν μεσαιωνικός πεζοπόρος είτε σαν εύθυμος Santa Claus, ο Αγιος Βασίλειος, ο πρωτοχρονιάτικος δικός μας Αϊ-Βασίλης, έμεινε στην αντίληψη του λαού μας σαν ένας ανθρώπινος άγιος, που ζει και περπατά ανάμεσά μας.

Ένας καλοδεχούμενος επισκέπτης, που κάθε πρώτη του χρόνου ξεκινά από την Καισάρεια της Καππαδοκίας και ταξιδεύει στον κόσμο, χαρίζοντας την ευχή του και καλή τύχη.